Atık yönetimi sektörüne yön veren şirketlerden İZAYDAŞ, atık üreticilerinin bertaraf taleplerini hızlı bir şekilde karşılamak ve yeni uygulamalarla maliyetleri aşağıya çekecek tedbirler almak için yeniden yapılanıyor. Bu kapsamda mevcut kapasitelerinin kullanılabilirliğini yüzde 100'e yaklaştırdıklarını söyleyen İZAYDAŞ Genel Müdürü MUHAMMET SARAÇ, atık bertaraf fiyatlarında da yüzde 30'lara varan iskontolar yaptıklarına dikkat çekiyor.
1996 yılında İzmit Entegre Çevre Projesi kapsamında Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulan İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme A.Ş. (İZAYDAŞ), Türkiye'deki ilk atık bertaraf tesisi olma özelliğini taşıyor. Tüm yasal gerekliliklerden ödün vermeden atıkların bertarafını sağlarken, bir yandan da elektrik üretimi gerçekleştiren şirket, ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 ve OHSAS 18001:2007 standartlarına uygunluk belgelerine de sahip.
İZAYDAŞ Genel Müdürü Muhammet Saraç, atık yönetimi sektöründeki konumlarının ve sorumluluklarının gereği olarak atık üreticilerinin atık bertaraf taleplerini hızlı bir şekilde karşılamak ve geliştirecekleri yeni uygulamalarla onların maliyetlerini aşağıya çekecek tedbirler almak için yeni bir yapılanma içerisine girdiklerine dikkat çekiyor. “Küresel ekonomik krizin getirdiği mevcut şartları dikkate alarak atık üreticilerine de kolaylıklar sağlamayı amaçlıyoruz” diyen Saraç, bu kapsamda çalışmalarını sürdürdüklerini aktarıyor. Saraç, mevcut kapasitelerini yüzde 100'e yakın oranda kullanılabilir hale getirdiklerinin altını çizerek, atık bertaraf fiyatlarında da yüzde 30'lara varan iskontolar yaptıklarını vurguluyor. “İZAYDAŞ olarak her zaman sektörün öncüsü ve yol gösterici olmaya devam edeceğiz” diyen Saraç, atık kabul kriterlerini kolaylaştırarak il farkı gözetmeksizin gelen tüm taleplere en hızlı şekilde cevap vereceklerini iletiyor.
Muhammet Saraç, İZAYDAŞ'ın işlettiği tesisleri ve sunduğu hizmetleri ENERJİ Dergisi'ne anlattı.
KLİNİK VE TEHLİKELİ ATIK YAKMA VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ
İZAYDAŞ, 35 bin ton/yıl kapasiteye sahip yakma tesisinde sanayiden kaynaklı tehlikeli endüstriyel atıkları bertaraf ediyor. Tesisin çalışma prensibi, endüstriden kaynaklanan yanabilir nitelikteki plastik atıklar, kullanılmış yağlar, ilaç ve kozmetik atıkları, petrokimya atıkları, PVC, solvent, boya atıkları, yapıştırıcı ve yapışkanlar, arıtma çamurları v.b. tehlikeli atıklar ile klinik atıkların yakılarak bertaraf edilmesine dayanıyor. İZAYDAŞ tesislerine, patlayıcı maddeler, radyoaktif maddeler, mezbaha atıkları, piller ve aküler kabul edilmiyor. Tesiste son yakma odasından çıkan gazın soğutulmasıyla buhar üretiliyor. Üretilen buhar Türbin-Jeneratör Ünitesi'ne gönderilerek max. 5,2 MW'lık elektrik üretiliyor.
DÜZENLİ DEPOLAMA ALANLARI
Düzenli depolama alanlarında, Kocaeli bölgesindeki evlerden kaynaklanan evsel atıklar ile sanayiden kaynaklı evsel ve depolanabilir nitelikteki tehlikeli atıklar depolanarak bertaraf ediliyor. Solaklar Evsel ve Tehlikeli Katı Atık Düzenli Depolama Alanları, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından tahsis edilen 800 bin metrekarelik alanın 367.007 metrekarelik bölümünde, 1997 yılında inşa edildi. Evsel atıklar için 3 milyon 163 bin metreküp kapasiteli 6 adet lot, tehlikeli atıklar için 969 bin 919 metreküp kapasiteli bir adet lot bulunuyor. Düzenli depolama sahasına kabul edilen evsel ve tehlikeli atıklar, atığın cinsine göre uygun olan lottaki çalışma alanına aktarılıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından Dilovası ilçesinde yapılan 32 bin metrekarelik lotun da işletimi, 2007 yılı itibari ile İZAYDAŞ'a verildi. Depolama sahalarında yapılan fizibilite çalışmalarında ve gaz ölçümlerinde 1,2 MW kapasiteli bir elektrik üretim santrali kurulması planlandı ve Çöp Gazından (LFG) Elektrik Üretim Santrali Yapımı ve İşletilmesi ile ilgili 23.06.2010 tarihinde ihale yapıldı. Bu tesisler yap-işlet modeli ile yapılacak. İhale, evsel katı atıkların düzenli olarak depolandığı Solaklar ve Dilovası Katı Atık Düzenli Depolama Alanında depolama sonrası açığa çıkan LFG'nin toplanmasını, arıtılmasını/soğutulmasını, elektrik enerjisine dönüştürülmesi için santralin kurulmasını ve işletimini içeriyor. Bu tesisler sayesinde yılda 80 bin ton karbondioksitin atmosfere salınması önlenmiş olacak. Tesisin yapılması ve işletilmesinin 2011 yılının son çeyreğini, 2012 yılının başlarını bulması planlanıyor.
HAFRİYAT SAHALARI
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin hafriyat atıkları ile ilgili tüm sorumluluklarını İZAYDAŞ'a devretmesiyle birlikte şirket, Kocaeli genelinde hafriyat sahalarının işletimini de bünyesine kattı. Çayırova, Sarp Deresi, Gebze Tatlıkuyu, Yukarı Hereke, Üçtepeler, Doğantepe bölgelerindeki hafriyat sahalarını işleten İZAYDAŞ yeni alanlar oluşturmak için çalışmalarına devam ediyor. Bu sahaların doldurulmasından sonra ağaçlandırma ve spor alanları olarak halkın hizmetine sunulacak.
ATIK ALIM GEMİSİ
İZAYDAŞ, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi deniz sınırları dahilinde gemi atıklarını da topluyor. Atık toplama işlemi, Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nde yer alan teknik esaslar çerçevesinde, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'nden lisans almış atık alma gemisi ile yapılıyor. Toplanan atıklar ayrıştırma işlemi sonrasında yakma tesisinde yakılıyor ve elektrik enerjisi elde ediliyor.
TIBBİ ATIK STERİLİZASYON TESİSİ
Kocaeli ili sınırları içerisindeki tüm sağlık kuruluşlarından çıkan tıbbi atıklar İZAYDAŞ tarafından bertaraf ediliyor. Sağlık kuruluşlarından çıkan patolojik ve tehlikeli atıklar yakılarak bertaraf edilirken, enfeksiyöz atıklar ise tekrar kullanılabilir ambalajlar içerisinde toplanarak lisanslı araçlarla İZAYDAŞ Sterilizasyon Tesisi'ne getiriliyor. Sterilize edilerek patojenlerden arındırılan tıbbi atıklar, parçalanıp evsel atıklarla beraber depolanıyor. Tesiste tıbbi atık toplama araçları ve kullanılan ambalajlarında sterilizasyonu yapılıyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMLARINA AĞIRLIK VERDİ
İZAYDAŞ, hem mevcut hem de orta ve uzun vadeli projeleri arasında yenilenebilir enerji yatırımlarına öncelik veriyor. İzmit Solaklar ile Gebze'de Gaziler Dağı'na monte edilen 132 kW kapasiteli rüzgar türbinleriyle İzmit'te de rüzgar enerjisinden de elektrik üretilebileceğini gösterdiklerini vurgulayan İZAYDAŞ Genel Müdürü Muhammet Saraç, her birinden yılda ortalama 100 bin kWh enerji ürettiklerini söylüyor. İZAYDAŞ sahasında yer alacak biyogaz ve enerji üretim tesisinin de yapımının sürdüğünü aktaran Saraç, tesisin 2010 yılının sonlarında devreye alınmasını planlandığını kaydediyor. Saraç, tesisten elde edilecek 155 m3/saat debideki biyogazın, 350 kW ısı ve 350 kW elektrik üretim gücündeki kojenerasyon ünitesinde değerlendirileceğine dikkat çekiyor. Yaklaşık 5 yıl sonra evsel atıklar için de bir bertaraf tesisi kurmayı hedeflediklerini kaydeden Saraç, ayrıca çöp suyunu arıtıp geri kazanımını sağlayarak bahçe sulamada ve yol yıkamada kullanmayı planladıklarını aktarıyor. Saraç, kabul ettikleri atıkların analizini yaptıkları laboratuarlarını geliştirerek, akredite edeceklerini bildirerek “Böylece dışarıya da hizmet verebileceğiz. Bu anlamda ekipmanlarımızı tamamladık. Eğitimlerin tamamlanması, yasal düzenlemelerin yapılması vb. aşamalardan sonra, dışarıya hizmet verebilecek akredite bir laboratuvar olarak hizmet vermeye başlayacağız” diye konuşuyor.